سنه 1206 قمرى مطابق سنه 1170 شمسى غرّه محرّم الحرام . . . سنبله ماه برجى * ( 117 - تولد محمد تقى ميرزاى حسام السلطنهء قاجار ) * وى فرزند فتحعلى شاه خاقان است كه در « 1250 » بيايد ، و خود از معاريف شاه‌زادگان قاجاريه بوده كه شعر هم مىگفته و تخلص شوكت مىنموده . محمد تقى ميرزا در روز شنبه ششم ماه صفر المظفر اين سال - چنان‌كه در جلد قاجاريه « ناسخ : 244 » فرموده - مطابق « . . . ميزان ماه برجى » از بطن زينب خانم خواهر على خان بختيارى - چنان‌كه در ( ص 255 ) فرموده - متولد شده ؛ و بطورىكه از سنوات متفرقهء « منتظم ناصرى - جلد سيم » برمىآيد ، در سنه 1224 بحكومت بروجرد و سيلاخور و جاپلق برقرار گرديد ، و در سنه 1228 از راه سرچم وينك پى بآهنگ جنگ روس به آذربايجان رفت ، و در سنه 1246 با برادرزادهء خود محمد حسين ميرزاى حشمة الدوله فرزند محمد على ميرزاى دولت شاه بنزاع برخاست كه دنبالهء آن تا سنه 1247 كشيد ، و چندبار از دربار طهران چند نفر از بزرگان براى اصلاح آن رفتند ، و از آن جمله مرحوم ميرزا محمد تقى سپهر صاحب « ناسخ » است كه خود دو قصيدهء طولانى بدون تكرار قافيه در كيفيت جنگ آنها گفته ، و يكى از آنها را در جلد قاجاريه ( از ص 210 تا 218 ) نوشته و آنها از جياد و طوال قصائد بشمار آيند ، و بالاخره حسام السلطنه مغلوب و مقصر و با فرزندان بطهران آمدند ، و پس از وفات پدر مانند بعضى ديگر از شاهزادگان بدربار برادرزادهء خود محمد شاه آمد و از حكومت معاف و در تبريز اعتكاف جست ، تا در سنه هزار و دويست و هفتاد و هشت - چنان‌كه در « آثار عجم : 529 در حاشيه » نوشته - وفات كرد ، و در مشهد مقدس در توحيد خانهء مباركه دفن شد ، و در « مجمع الفصحا 1 : 36 » پس از چند سطرى در أحوال او در عنوانى مخصوص اين أشعار را از او آورده :